فیلم “هیهات” – آیینه‌ای از عاشورا در زندگی امروز [ویدیو + تست]

“هیهات” اثری آیینی است که در قالب ۴ روایت مختلف و متفاوت ارائه شده است. وجه مشترک این روایات فرهنگ عاشورایی و تکیه به امام حسین(ع) در زندگی روزمره مردم است. در هر روایت شخصیت‌های داستان به نوعی با امام حسین(ع) ارتباط برقرار می‌کنند و این ارتباط منشأ شکل‌گیری تصمیماتی آزادمنشانه در زندگی شخصی آنها می‌شود.

گفت‌وگوهای موجود در اثر بسیار محدود است و مخاطب را به تمرکز و تفکر درباره معنا و مفهوم اثر وامی‌دارد. در اثر به جنگ تحمیلی و جنگ داعش اشاره شده است و خشونت فیزیکی و روانی محدودی ناشی از بازنمایی جنگ به مخاطب منتقل می‌شود.

در این اپیزود با رحمان، پسر جوانی روبرو می‌شویم که در برآوردن آرزوی مادرش برای زیارت کربلا ناکام مانده است. مادرش در انتظار مرگ نشسته و تنها امید رحمان، ضریح امام حسین(ع) است که در راه انتقال به کربلا از روستای آنها رد می‌شود.

او برای برآورده شدن آرزوی مادرش، تریلی حامل ضریح را ربوده و به نزد مادرش می‌برد. این اقدام نمادین، نشان‌دهنده عمق عشق و ایمان شخصیت‌ها به فرهنگ عاشورایی است.

فرید موسوی، جانباز جنگ تحمیلی که عازم سفر به کربلاست، متوجه مشکل آب اهالی شهر می‌شود و برای حل این مشکل سفر خود را به تعویق می‌اندازد.

او با الهام از وجه حماسی قیام اباعبدالله به دل رودخانه می‌زند و با تانک نفربر، به سد مانع ورود آب به شهر می‌زند و خود را فدای حل مشکل مردم می‌کند. این اپیزود زیبایی‌های ایثار و از خودگذشتگی را به تصویر می‌کشد.

این اپیزود با الهام از وجه استقلال و آزادگی قیام اباعبدالله، هرگونه گدایی را نفی می‌کند. داستان خانواده عراقی فقیری را روایت می‌کند که دختر کوچکشان برای امرار معاش مجبور به گدایی است.

وقتی مادر از این کار باخبر می‌شود، او را به زیارت امام حسین(ع) برده و از مذمت گدایی برایش صحبت می‌کند. دخترک پس از آن به ساخت مهر تربت مشغول شده و از طریق فروش آن برای خانواده درآمدزایی می‌کند.

در این اپیزود، وجه ظلم‌ستیزی و ایمان امام حسین(ع) برای مدافعان حرم در برابر جنگ با تروریست‌های داعش به تصویر کشیده می‌شود.

مرتضی، پزشکی متعهد که با اطلاع از جنگ داعش در عراق به صف مدافعان حرم می‌پیوندد. همسرش نرگس برای غافلگیری او به کربلا می‌آید اما متوجه می‌شود که مرتضی به جبهه جنگ رفته است.

فرهنگ عاشورایی در زندگی معاصر

فیلم به زیبایی نشان می‌دهد که فرهنگ عاشورایی محدود به یک واقعه تاریخی نیست، بلکه حقیقتی جاری در زندگی امروز ماست. این فرهنگ در تصمیمات روزمره، انتخاب‌های اخلاقی و رفتارهای اجتماعی ما تجلی می‌یابد.

ایثار و از خودگذشتگی

از مهم‌ترین مفاهیم مطرح شده در فیلم، مفهوم ایثار است. شخصیت‌های مختلف فیلم هرکدام به نوعی از خواسته‌های شخصی خود می‌گذرند تا به دیگران خدمت کنند یا آرمان‌های والاتری را محقق سازند.

ظلم‌ستیزی و مقاومت

فیلم به خوبی نشان می‌دهد که ظلم‌ستیزی فقط به معنای جنگ مسلحانه نیست، بلکه در قالب مقاومت در برابر فقر، حفظ کرامت انسانی و دفاع از ارزش‌ها نیز متجلی می‌شود.

امید و تحول

با وجود تمام سختی‌ها و مشکلاتی که شخصیت‌ها با آن روبرو هستند، فیلم نگاهی امیدوارکننده دارد و نشان می‌دهد که ایمان می‌تواند عامل تحول و تغییر در زندگی افراد باشد.

ساختار روایی

فیلم با ساختار اپیزودیک خود، امکان پرداختن به جنبه‌های مختلف فرهنگ عاشورایی را فراهم کرده است. هر اپیزود با کارگردانی متفاوت، سبک بصری مخصوص به خود را دارد اما در عین حال همه اپیزودها حول محور واحدی می‌چرخند.

کارگردانی و بازی‌گری

با توجه به مشارکت چهار کارگردان مطرح سینمای ایران، فیلم از تنوع سبکی خوبی برخوردار است. بازی‌گران اصلی شامل حمید فرخ‌نژاد، حامد بهداد، بابک حمیدیان و مینا ساداتی، عملکرد قابل قبولی ارائه داده‌اند.

دیالوگ و سکوت

یکی از ویژگی‌های ممتاز فیلم، استفاده به‌جا از سکوت و دیالوگ‌های محدود است. این رویکرد مخاطب را به تفکر و تأمل وامی‌دارد و فضایی معنوی و تأمل‌برانگیز ایجاد می‌کند.

نمادگرایی

فیلم مملو از نمادها و نشانه‌های معنوی است. از ضریح امام حسین(ع) تا مهر تربت، هرکدام نمادی از ارتباط انسان معاصر با فرهنگ عاشورایی هستند.

از شما خواننده عزیز صبح‌نت سپاسگزاریم که تا پایان این تحلیل همراه ما بودید. امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد و انگیزه‌ای برای دیدن این اثر ارزشمند سینمای ایران باشد.

نظر شما درباره فیلم “هیهات” چیست؟ تجربیات خود را با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.